Lohri 2027 ở Amritsar: Diều Trên Mái Nhà, Lửa Trại và Bình Minh Maghi

Lohri 2027 dự kiến diễn ra vào tối thứ Tư 13/1/2027, còn Makar Sankranti được ghi vào thứ Năm 14/1/2027 trong một lịch lễ hội Hindu của năm đó ¹. Ở Punjab, ngày sau đêm lửa là Maghi, ngày đầu tiên của tháng Magh theo lịch dương, và một lịch các ngày lễ thiêng của đạo Sikh đặt Maghi vào 14/1/2027 ^{2 11}. Lohri là ngày nghỉ chính thức ở Punjab, Jammu và Himachal Pradesh, nhưng không phải ngày nghỉ lễ theo công báo ở Delhi hay Haryana ⁵.

Lễ hội đi theo Mặt Trời chứ không theo Mặt Trăng. Lohri được xác định theo lịch dương Hindu và diễn ra trước Maghi một ngày ⁵. Năm 2027, Mặt Trời đi vào cung Makara (Ma Kết) lúc 21:09 giờ Ấn Độ (IST) ngày 14/1, khi trời đã tối hẳn ⁴. Thời điểm chuyển cung muộn như vậy được các lịch tính theo những cách khác nhau: một số lịch panchang tính cho New Delhi ghi ngày đốt lửa muộn hơn một đêm, vào thứ Năm 14/1/2027 ³. Nhiều gia đình Punjab đơn giản là đốt lửa vào buổi tối mà lịch nhà mình hoặc gurdwara (đền thờ đạo Sikh) công bố, nên hai nhà hàng xóm trong cùng một con hẻm có thể đón lễ cách nhau một đêm.

Ngày lễ cũng xê dịch qua nhiều thập kỷ. Cuối thế kỷ 19, Lohri rơi vào ngày 11/1, đến giữa thế kỷ 20 là ngày 12 hoặc 13/1, và cứ khoảng 70 năm ngày lễ lại dịch đi một lần ⁵. Makar Sankranti rơi vào ngày 15/1 trong mọi năm nhuận ⁴. Năm 2024, một năm nhuận, Lohri rơi vào ngày 14/1 vì Maghi rơi vào ngày 15/1 ⁵. Năm đó Mặt Trời chuyển sang cung Makara lúc 02:42 IST ngày 15/1 ⁴.

Xa hơn, hội chợ Maghi Mela ở Sri Muktsar Sahib tưởng niệm Chali Mukte, bốn mươi người Sikh đã hy sinh khi chiến đấu với quân Mughal năm 1705 ^{11 12}. Incredible India ghi hội chợ năm 2027 diễn ra từ 13 đến 30/1, tại bãi hội Mela Ground cạnh Gurdwara Sri Muktsar Sahib ¹².

Mẹo: Đặt chỗ ở Amritsar cho các đêm 12, 13 và 14/1/2027 ¹. Như vậy sẽ bao trọn cả hai tối có thể đốt lửa lẫn bình minh Maghi ở Đền Vàng ^{2 3}.

Kế hoạch an toàn nhất cho năm 2027 là đến nơi ngày 12/1, coi tối 13/1 là đêm lửa chính và xác nhận lại với gia đình chủ nhà vào đầu tháng 1 ¹.

Lohri ở Amritsar vận hành bằng lời mời chứ không bằng vé. Các gia đình đốt lửa trong sân nhà sau khi mặt trời lặn và quây quần họ hàng, hàng xóm quanh đó ⁹. Ngày 13/1/2027, cuộc tụ họp ấy đưa hàng xóm và họ hàng về bên đống lửa trong sân của từng gia đình ^{1 9}. Khách tham gia thông qua một người dẫn mối, chẳng hạn chủ nhà nghỉ hoặc một người bạn Punjab. Tự ý đến đống lửa của người lạ khi chưa được mời là lỗi duy nhất thật sự cần tránh.

Các nhóm văn hoá đôi khi tổ chức một đống lửa cởi mở hơn. Tháng 1/2025, hội Virsa Vihar Society ở Amritsar đốt lửa trại trong khi các nghệ sĩ trẻ biểu diễn “Sundar Mundriye” và kể chuyện Dulla Bhatti, người anh hùng dân gian của Punjab ⁸. Ở huyện Hoshiarpur, một cây bút của Incredible India mô tả một đêm Lohri kiểu làng quê tại Kailash Farms, với lời cầu nguyện, bỏng ngô và gajak dâng vào lửa, tiếng trống dhol Punjab cùng các điệu múa bhangra và giddha ⁶.

Đền Vàng miễn phí và mở cửa cho người thuộc mọi tôn giáo, có bốn lối vào, mỗi lối ở một cạnh của mặt bằng hình vuông ¹⁷. Bếp ăn langar (bữa cơm cộng đồng) của đền phục vụ hơn 100.000 suất chay mỗi ngày mà không thu tiền, nên đây là lựa chọn bữa tối hiển nhiên trong một đêm mà nhà nào cũng bận rộn ¹⁷.

Nội quy của đền vẫn áp dụng ngay cả trong đêm lễ hội ¹⁹:

• Trùm đầu bằng khăn hoặc khăn tay; khăn được phát miễn phí bên ngoài các lối vào ¹⁹.
• Gửi giày ở phòng giữ giày Jorha Ghar và giữ lại thẻ ¹⁹.
• Lội qua các bể rửa chân nông ở lối vào ¹⁹.
• Không hút thuốc, không dùng thuốc lá, rượu bia hay kẹo cao su ở bất cứ đâu trong khuôn viên ¹⁹.
• Chỉ chụp ảnh từ lối đi parikrama vòng ngoài ¹⁹.

Mẹo: Nếu một gia đình Punjab mời bạn dự lửa, hãy mang theo một hộp gajak hoặc rewri mua ở sạp chợ; cả hai đều được góp vào phần lễ vật chung ^{6 9}.

Hãy đến trước khi mặt trời lặn ngày 13/1/2027 để chủ nhà kịp giới thiệu bạn trước khi phần lễ vật đầu tiên được thả vào lửa ⁹.

Sân bay quốc tế Sri Guru Ram Dass Jee cách trung tâm thành phố khoảng 11 km, nằm trên đường Amritsar – Ajnala gần làng Raja Sansi ¹³. Nhà ga được đưa vào hoạt động ngày 25/2/2009, công suất 4,5 triệu hành khách mỗi năm ¹³. Đền Vàng nằm ở toạ độ 31,620°B, 74,876°Đ ¹⁷. Taxi hoặc xe gọi qua ứng dụng từ sân bay sẽ dừng ở rìa khu đi bộ quanh đền.

Khách nước ngoài có thể nhập cảnh tại đây bằng e-Visa (thị thực điện tử) Ấn Độ, vì Amritsar nằm trong danh sách sân bay được phép tiếp nhận e-Visa ¹⁸. Thị thực du lịch điện tử (e-Tourist Visa) có các loại 30 ngày, 1 năm hoặc 5 năm, và hồ sơ phải nộp ít nhất 4 ngày, tối đa 120 ngày trước ngày đến ¹⁸.

Các cách vào thành phố:

• Đường hàng không: nhà ga Raja Sansi phục vụ tới 4,5 triệu hành khách mỗi năm, cách trung tâm khoảng 11 km ¹³.
• Tàu hoả từ Delhi: chuyến 12013 Amritsar Shatabdi Express chạy hằng ngày từ New Delhi, đi 448 km trong 6 giờ 15 phút ¹⁶.
• Trong thành phố: ga Amritsar Junction là ga tàu đông nhất Punjab, và tuyến xe buýt nhanh Amritsar Metrobus hoạt động từ ngày 28/1/2019 ¹⁴.
• Chặng cuối: xe ba bánh gắn máy (auto-rickshaw) và xích lô đạp (cycle-rickshaw) vào được những con hẻm phố cổ mà ô tô không quay đầu nổi.

Lohri làm thay đổi giao thông. Tháng 1/2025, cảnh sát giao thông Amritsar cấm xe hai bánh lên mọi tuyến đường trên cao và cầu vượt, đồng thời đóng hoàn toàn cầu vượt BRTS trên đường Batala, vì nguy hiểm từ dây diều ⁷. Nếu các lệnh đóng đường tương tự được áp dụng quanh ngày 13/1/2027, những chặng đi xa sẽ phải dồn xuống đường mặt đất ⁷. Biến số còn lại là sương mù: vào một buổi sáng tháng 1/2025, sáu chuyến bay bị huỷ và tầm nhìn chỉ cải thiện vào khoảng 8 giờ 30 sáng ¹⁵.

Mẹo: Tránh chuyến bay sớm nhất vào sáng 14/1/2027 ². Tín đồ bắt đầu tụ về Đền Vàng từ rất lâu trước bình minh ngày Maghi, và sương mù có thể giữ chân các chuyến bay ^{10 15}.

Cửa khẩu Attari nằm ở phía tây thành phố; Amritsar cách biên giới Ấn Độ – Pakistan 28 km, và các khách sạn có niêm yết giờ diễn ra lễ hạ cờ Beating Retreat hiện hành ¹⁴.

Lohri ở Amritsar là một ngày dồn dần từ diều đến lửa. Ban ngày hàng nghìn cánh diều phủ kín bầu trời khu phố cổ, các gia đình đấu diều giao hữu với mái nhà bên cạnh, rồi sau khi mặt trời lặn, diều được thu xuống và đống lửa nghi lễ được nhóm lên như biểu tượng của thần Mặt Trời ⁹. Ngày 13/1/2027, khoảnh khắc chuyển từ mái nhà sang đống lửa ấy là lúc bạn cần có mặt đúng chỗ ^{1 9}.

Diễn tiến lễ hội, theo thứ tự tương đối:

• Những ngày trước: trẻ em đi từ nhà này sang nhà khác ca hát và được người lớn cho đường mía thô, tiền và đồ ăn vặt ⁹.
• Buổi sáng: các sạp chợ bán gajak, rewri, đậu phộng và đường mía thô cho lễ vật buổi tối ⁹.
• Buổi chiều: các trận đấu diều trên mái nhà giữa những gia đình sát vách lên đến cao trào ⁹.
• Sau khi mặt trời lặn: đống lửa được đốt lên, mọi người ném mè, gur, bỏng ngô và rewri vào làm lễ vật ⁹.
• Tối muộn: ca hát, trống dhol, múa bhangra và giddha quanh đống lửa, rồi ăn tối ⁶.
• Bình minh hôm sau: ngày Maghi, tín đồ tụ về Đền Vàng từ rất lâu trước khi mặt trời mọc ¹⁰.

Các bài hát mang theo câu chuyện. Nhiều bài ca ngợi Dulla Bhatti, người đã giải cứu những cô gái khỏi bị bán làm nô lệ dưới thời hoàng đế Mughal Akbar ⁵. Một người hát, những người còn lại đồng thanh kết mỗi câu bằng tiếng hô “Ho!” thật lớn ⁵. Tháng 1/2025, các nghệ sĩ trẻ tại Virsa Vihar Society ở Amritsar biểu diễn “Sundar Mundriye” và kể lại truyền thuyết về ông bên đống lửa ⁸.

Những gia đình có em bé mới sinh hoặc cô dâu mới tổ chức tiệc lớn nhất, vì Lohri đầu tiên sau đám cưới hay sau khi sinh con là một cột mốc trong các gia đình Punjab ⁶. Ở những nhà vừa có đám cưới hoặc vừa sinh con, không khí lễ hội càng sôi nổi, và lời xin quà bánh cũng nhiều hơn ⁵. Ngày nay nhiều gia đình mừng con gái chào đời rộn ràng không kém con trai ⁹.

Mẹo: Hỏi chủ nhà mấy giờ gia đình sẽ đốt lửa vào ngày 13/1/2027 và lên mái nhà trước giờ đó; những lễ vật đầu tiên tạo không khí cho cả buổi tối ⁹.

Cuối đêm, một số người mang những hòn than đang tàn về nhà, vì tin rằng chúng đem lại sung túc và thịnh vượng ⁹.

Giữa tháng 1, Amritsar mát vào ban ngày và lạnh về đêm. Số liệu trung bình giai đoạn 1991–2020 của Cục Khí tượng Ấn Độ cho thấy tháng 1 có nhiệt độ cao nhất trung bình ngày 17,7°C, thấp nhất trung bình ngày 3,8°C và mức thấp kỷ lục −2,9°C ¹⁴. Mưa ít, 27,1 mm trong khoảng 2,1 ngày mưa của cả tháng, và độ ẩm tương đối lúc 17:30 IST trung bình 68% ¹⁴.

Cái lạnh định hình lễ hội. Diều thuộc về buổi chiều nắng, còn khi trời tối và nhiệt độ hạ dần về mức thấp nhất 3,8°C, đống lửa vừa để sưởi ấm vừa là nghi lễ ^{14 9}. Sương mù thường xuất hiện vào các buổi sáng mùa đông: một buổi sáng tháng 1/2025, tầm nhìn ở sân bay Raja Sansi chỉ cải thiện vào khoảng 8 giờ 30 sáng ¹⁵.

Canh giờ trong ngày:

• Đền Vàng: một trang hướng dẫn bên thứ ba gợi ý khung 4 giờ chiều đến 7 giờ tối vào những ngày không có lễ hội, và nghi lễ Sukhasan diễn ra khoảng 9 đến 11 giờ đêm ¹⁹.
• Sáng Maghi: tín đồ bắt đầu tụ về từ rất lâu trước bình minh, có người ở lại qua đêm trong khuôn viên đền ¹⁰.
• Mái nhà: lên mái từ đầu giờ chiều, khi các trận đấu diều sôi nổi nhất ⁹.
• Lửa trại: có mặt ở nhà chủ trước khi mặt trời lặn ⁹.

Cần mang gì khi dự Lohri ở Amritsar:

• Áo khoác ấm, áo len và đồ giữ nhiệt cho những đêm quanh mức 3,8°C ¹⁴
• Khăn choàng len hoặc khăn quàng lớn, kiêm luôn khăn trùm đầu bắt buộc ở Đền Vàng ¹⁹
• Giày dễ tháo để gửi ở phòng giữ giày Jorha Ghar và khi vào nhà dân ¹⁹
• Tất để đi trên lối parikrama lát đá cẩm thạch quanh hồ sarovar ¹⁷
• Pin dự phòng, vì trời lạnh làm pin điện thoại hao nhanh hơn
• Kính râm để đỡ chói khi đứng trên mái nhà xem đấu diều

Lưu ý: Vải tổng hợp dễ chảy khi ở gần lửa. Hãy mặc lớp ngoài bằng cotton hoặc len khi đứng gần đống lửa Lohri, và giắt gọn khăn choàng.

Đông người nhất là ở khu phố cổ vào tối 13/1/2027 và quanh Đền Vàng trước bình minh 14/1/2027 ^{2 10}.

Chỗ ở thuận tiện nhất dịp Lohri là khu thành cổ trong tầm đi bộ tới Đền Vàng, nơi chợ, mái nhà và bình minh Maghi đều chỉ cách vài bước chân. Đền đón hơn 150.000 lượt khách mỗi ngày, nên phố xá quanh đó lúc nào cũng đông ¹⁷.

Ủy ban Shiromani Gurdwara Parbandhak (SGPC) quản lý các nhà nghỉ cho người hành hương (sarai) như Saragarhi Niwas, và trang đặt phòng của ủy ban ghi rõ chỉ nên đặt phòng trên chính trang web đó ²⁰. Trang này cảnh báo không thanh toán qua bất kỳ số điện thoại, mã QR hay nền tảng nào khác, và cẩn thận với các trang web giả mạo Saragarhi Niwas ²⁰. Khi kiểm tra ngày 5/11/2026, trang có thông báo tạm ngừng đặt phòng trực tuyến vài ngày do sự cố cổng thanh toán ²⁰. Đường dây hỗ trợ đặt phòng là 0183-2550060, và biên nhận được gửi qua email trong vòng hai ngày làm việc sau khi ngân hàng xác nhận ²⁰.

So sánh các khu ở Amritsar:

• Đền Vàng và Heritage Street: phố đi bộ quanh Maharaja Ranjit Singh Chowk, nhiều nhà nghỉ và khách sạn nhỏ; ồn ào nhưng lý tưởng để đi bộ trước bình minh ngày Maghi ^{14 10}.
• Sarai của SGPC: phòng cho người hành hương ngay cạnh đền, chỉ đặt qua trang sarai chính thức ²⁰.
• Gần ga Amritsar Junction: ga tàu đông nhất Punjab, tiện cho chuyến Shatabdi 12013 chạy hằng ngày từ New Delhi ^{14 16}.
• Gần đường ra sân bay: cách trung tâm khoảng 11 km, đường về khá xa sau một đêm lửa khuya ở phố cổ ¹³.

Mẹo: Đặt phòng thật sớm cho các đêm 12, 13 và 14/1/2027; dòng người dự Maghi ở lại qua đêm trong khuôn viên đền sẽ lấp đầy những phòng gần nhất trước tiên ¹⁰.

Nên hỏi phòng có sân thượng. Dịp Lohri, mái nhà khu phố cổ là nơi diễn ra các trận đấu diều, nên sân thượng của nhà nghỉ cho bạn ngắm cả diều lẫn những đống lửa khắp thành phố mà không cần một lời mời riêng ⁹.

Mạng di động ở khu phố cổ Amritsar chịu tải nặng đúng ở những nơi khách dự Lohri sẽ có mặt: hẻm nhỏ, mái nhà chật người và lối parikrama (lối đi vòng quanh hồ) của Đền Vàng trước bình minh. Ngày thường đền đã đón hơn 150.000 lượt khách ¹⁷, và vào ngày Maghi tháng 1/2025, hàng chục nghìn tín đồ đổ về đây ¹⁰. Đám đông dày đặc như vậy có thể làm dữ liệu di động chậm đi đúng lúc chủ nhà đang cố gửi vị trí.

Điện thoại được dùng thế nào trong chuyến đi Lohri:

• Nhận vị trí trực tiếp từ gia đình chủ nhà để dễ tìm đúng đống lửa trong sân ⁹
• Xem bản đồ qua những con hẻm thành cổ bên trong mười hai cổng của Sher Singh ¹⁴
• Gọi xe từ sân bay, cách trung tâm thành phố khoảng 11 km ¹³
• Theo dõi tình trạng chuyến bay khi sương mù giữ chân các chuyến buổi sáng ¹⁵
• Thanh toán QR ở các sạp gajak và rewri ⁹
• Dịch biển hiệu, thực đơn chữ Gurmukhi (chữ viết tiếng Punjab) và lời bài hát như “Sundar Mundriye” ⁸

Thông tin vùng phủ sóng của gói dữ liệu Ấn Độ có trên trang eSIM cho Ấn Độ.

Mẹo: Tải bản đồ ngoại tuyến khu trung tâm Amritsar và ghim nhà nghỉ trước ngày 13/1/2027; nếu mất sóng trên một mái nhà đông người, bản đồ và điểm ghim vẫn dùng được ¹.

Wi-Fi miễn phí ở khách sạn và quán cà phê không với tới một mái nhà cách đó ba con hẻm, nên chỉ coi đó là phương án dự phòng. Sau khi trời tối, hãy để điện thoại trong túi áo trong, vì pin hao nhanh hơn vào những đêm sát mức thấp nhất trung bình 3,8°C của tháng 1 ¹⁴.

Chinese dor (dây diều Trung Quốc), loại dây diều bằng nhựa tổng hợp, bị cấm ở Amritsar vì không đứt và có thể cứa cổ người đi xe hay chim chóc. Tháng 10/2024, một người dân Verka đã tử vong sau khi sợi dây diều Trung Quốc lơ lửng cứa vào cổ trên cầu vượt BRTS đường Batala ⁷. Bất chấp lệnh cấm, báo Tribune cho biết dây diều nhựa được dùng nhiều nhất trong dịp Lohri tháng 1/2025 ⁷.

Những gì nhà chức trách đã làm quanh dịp lễ tháng 1/2025, theo báo Tribune ^{7 8}:

• Cấm xe hai bánh lên mọi tuyến đường trên cao và cầu vượt ở Amritsar ⁷.
• Đóng hoàn toàn cầu vượt BRTS trên đường Batala ⁷.
• Duy trì lệnh cấm bán và sử dụng dây diều acrylic ⁸.
• Ủng hộ một cuộc diễu hành trong đó học sinh hoá trang thành chim, cầm biểu ngữ “No More Chinese Dor” (Không dùng dây diều Trung Quốc nữa) ⁸.

Điều đó có ý nghĩa gì với du khách:

• Chỉ thả diều bằng dây cotton được bán dưới tên dây diều truyền thống (dor) ⁸.
• Khi đi xe tay ga hoặc xe đạp, quấn khăn che cổ và tránh lên cầu vượt ⁷.
• Giữ trẻ em tránh xa mép mái nhà khi diều bị cắt rơi xuống ⁹.
• Nhìn lên trước khi băng qua bãi trống, nơi dây diều đứt có thể trôi xuống ⁷.

Lưu ý: Nếu chủ nhà đưa cho bạn một cuộn dây, hãy hỏi đó có phải dây cotton không. Từ chối dây tổng hợp nay là chuyện bình thường ở Amritsar, và lệnh cấm dây acrylic của huyện ủng hộ lựa chọn đó ⁸.

Lửa trại cũng có rủi ro riêng. Đặt sẵn một xô nước hoặc cát cạnh đống lửa trên mái nhà, đứng lùi lại khi mè, gur và bỏng ngô được ném vào làm lễ vật, và không bao giờ để trẻ em một mình gần lửa ⁹. Bên trong bức tường thành cũ với mười hai cổng, hẻm rất hẹp, nên phòng ngừa càng quan trọng hơn bình thường ¹⁴.

Mâm cỗ Lohri được làm từ vụ thu hoạch mùa đông, và vụ mía tháng 1 là một trong những điều lễ hội tôn vinh ⁵. Trước khi ai được ăn, mè, gur, bỏng ngô và rewri được ném vào lửa làm lễ vật ⁹. Cơm mè (til rice), làm bằng cách trộn đường mía thô, mè và gạo rang phồng, là một truyền thống khác, ở một số nơi gọi là tilcholi ⁵.

Những món nên tìm:

• Rewri và gajak: kẹo mè đường mía thô từ những sạp chợ bày dọc phố Amritsar trước Lohri ⁹.
• Sarson da saag với makke di roti: rau cải mù tạt ăn kèm bánh mì bột ngô, bữa tối mà phần lớn người Punjab ăn dịp Lohri ⁹.
• Rauh di kheer: gạo nấu với nước mía vào tối Lohri và ăn nguội vào sáng Maghi, kèm sữa chua trộn ớt đỏ ¹¹.
• Khichdi: đậu lăng nấu với gạo, được ăn vào ngày Maghi ở một số vùng của Punjab ¹¹.
• Phuliyas: món ăn vặt phồng giòn bán ở các cửa hàng lễ hội bên cạnh rewri, đậu phộng và bỏng ngô ⁶.
• Bánh paratha đẫm bơ: món điểm tâm được yêu thích ở Punjab ⁶.

Amritsar còn có ẩm thực đường phố riêng quanh Đền Vàng, và bếp langar của đền phục vụ hơn 100.000 suất chay miễn phí mỗi ngày cho bất kỳ ai ngồi vào hàng ¹⁷. Bữa sáng trước một ngày trên mái nhà vào 13/1/2027 có thể là ở langar, còn bữa tối thuộc về đống lửa của chủ nhà ^{9 17}.

Mẹo: Ở langar, ngồi theo hàng trên sàn và trùm đầu, theo quy định áp dụng khắp khuôn viên đền ¹⁹.

Tặng đồ ăn là một phần của Lohri. Trẻ em đi xin đường mía thô và đồ ăn vặt từ người lớn trong những ngày trước đêm lửa, còn khách thường mang theo một hộp gajak hoặc rewri ^{9 6}. Mè và đậu phộng là tác nhân gây dị ứng chính trong hầu hết các món ngọt Lohri, nên ai bị dị ứng hãy hỏi trước khi ăn ⁹.